Lege boedelproblematiek: wat de consultatie betekent voor turboliquidatie met schulden
Een BV met schulden en zonder vermogen kan op twee manieren eindigen: via een faillissement of via een turboliquidatie. Veel bestuurders kiezen voor een eigen faillissementsaanvraag, omdat dat voelt als de nettere weg. Een curator kijkt mee en de verantwoording ligt bij een onafhankelijke derde.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid publiceerde op 5 oktober 2026 een consultatiedocument over de lege boedelproblematiek. Daaruit blijkt dat het kabinet die keuze anders bekijkt. Faillissement is in die visie bedoeld voor situaties waarin het iets toevoegt. Voor de overige gevallen moet beรซindiging buiten faillissement de route worden, mits die route voldoende waarborgen biedt.
Waar de consultatie over gaat
Een boedel is leeg als er te weinig vermogen is om zelfs de curator volledig te betalen. Volgens onderzoek in opdracht van het WODC wordt in 21 tot 27 procent van de bedrijfsfaillissementen het salaris van de curator niet volledig voldaan. Het onbetaalde salaris bij faillissementen van rechtspersonen wordt geschat op gemiddeld bijna โฌ 7,9 miljoen per jaar.
Het gevolg is dat werk blijft liggen. Dat geldt ook voor het onderzoek naar onregelmatigheden en fraude, dat de curator wettelijk hoort te doen.
Het kabinet wil een vergoeding mogelijk maken voor de standaardwerkzaamheden van de curator, met 20 uur als uitgangspunt. Tegen het standaarduurtarief van 2025 gaat het om ongeveer โฌ 5.300 per faillissement. Dat geld moet ergens vandaan komen, en volgens het kabinet niet uit de algemene middelen. Het document legt drie denkrichtingen voor. De voorlopige voorkeur gaat uit naar een bijdrage van de partijen die bij het individuele faillissement betrokken zijn.
Turboliquidatie als alternatief, onder voorwaarden
De cijfers in het document laten zien welke route in de praktijk het meest wordt gebruikt. Er zijn jaarlijks naar schatting 30.000 tot 50.000 turboliquidaties, tegenover 3.000 tot 5.000 faillissementen van ondernemingen.
Het kabinet noemt beรซindiging buiten faillissement een reรซel alternatief, als die efficiรซnt verloopt en voldoende waarborgen voor schuldeisers bevat. Boedels die buiten faillissement worden afgewikkeld, hoeven niet meer als lege boedel bij een curator terecht te komen. Het document verwijst ook naar de rechtspraak:
- Een curator kan zich verzetten tegen een faillissement met een lege boedel als de aanvrager wist dat de boedel leeg was en geen voldoende gerechtvaardigd belang bij de aanvraag had.
- Rechters wijzen bij een eigen faillissementsaanvraag in voorkomende gevallen op turboliquidatie als alternatief.
Het beeld dat het document schetst, is dat van een onderneming zonder reรซel perspectief die tijdig stopt. Bij voorkeur gebeurt dat ruim voordat zij insolvent is, via een (turbo)liquidatie. Lukt dat niet, dan volgt een faillissement, maar dan met genoeg middelen om het ordentelijk af te wikkelen.
Het misverstand dat een eigen faillissement altijd de zorgvuldiger keuze is, gaat dus niet op. Bij een BV zonder baten, met een sluitend dossier, verschuift een faillissement de kosten naar een systeem dat ze niet kan dragen. De turboliquidatie is voor precies die situatie bedoeld.
De waarborgen worden strakker
Daar staat tegenover dat de turboliquidatie niet vrijblijvend wordt. De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie is geรซvalueerd. Die evaluatie was overwegend positief, met aandachtspunten voor meer transparantie en een effectievere aanpak van misbruik. Het vervallen van de tijdelijke wet is uitgesteld tot 15 november 2027, en er is een wetgevingstraject aangekondigd om de regeling blijvend in het Burgerlijk Wetboek op te nemen.
Het consultatiedocument noemt daarnaast de mogelijkheid om bij turboliquidatie aanvullende waarborgen in te bouwen, die een deel van de controlerende functie van het faillissement overnemen. Ook het idee van een fonds voor onderzoek naar onregelmatigheden komt terug.
Wat dat inhoudelijk betekent, laat de rechtspraak nu al zien. Rechters toetsen of de stelling “geen baten” klopt, zoals bij een turboliquidatie tijdens een faillissementsaanvraag. Zij houden bestuurders aansprakelijk die de verantwoordingsplichten overslaan, zoals bij de mededelingsplicht bij turboliquidatie.
De beleidslijn is daarmee voorspelbaar: de turboliquidatie krijgt meer ruimte en tegelijk meer controle. Een dossier dat vandaag juridisch verdedigbaar is, sluit aan op die richting. Een dossier dat leunt op een kale nihilbalans, niet.
Een bijdrage van de bestuurder bij faillissement
In de denkrichting die de voorkeur heeft, betalen drie groepen mee aan elk faillissement:
- zekerheidsgerechtigden, via een afdracht over de waarde van hun zekerheden;
- nauw betrokkenen, zoals de bestuurders, met een gezamenlijke bijdrage tot enkele duizenden euro’s;
- de schuldeiser die het faillissement aanvraagt.
Het kabinet verwacht dat dit een prikkel geeft om faillissementen te voorkomen.
Niets hiervan ligt vast. De uitwerking, de bedragen en de volgorde waarin wordt bijgedragen, zijn nog open. De bedragen zouden bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld.
Het document benoemt zelf een neveneffect: de kans dat bestuurders zich uitschrijven en rechtspersonen inactief achterlaten. Dat is geen alternatief. Een BV die blijft liggen, verschuift de vragen alleen naar later, zonder dossier en zonder verantwoording.
Een plicht om tijdig te stoppen
Op Europees niveau is in 2026 de richtlijn materieel insolventierecht vastgesteld. Die verplicht bestuurders om binnen drie maanden een insolventieprocedure aan te vragen nadat zij wisten, of redelijkerwijs hadden moeten weten, dat de onderneming insolvent is. Lidstaten mogen een alternatief kiezen dat schuldeisers een gelijkwaardige bescherming biedt. Het consultatiedocument noemt als mogelijkheid een bredere verplichting tot bedrijfsbeรซindiging. Wie de verplichting niet nakomt, kan aansprakelijk worden voor de schade.
Hoe Nederland deze richtlijn invoert, is nog niet bekend. Ook is nog niet bekend of een turboliquidatie als alternatief kan gelden. Duidelijk is wel dat het moment van stoppen een juridische norm wordt, en niet langer alleen een ondernemersbeslissing.
Wat dit nu al betekent voor uw dossier
Geen van deze voorstellen is wet. De richting bevestigt wel wat nu al de verdedigbare werkwijze is.
De eerste stap is analyse. Beoordeel tijdig of de onderneming nog perspectief heeft en leg vast wanneer u tot die conclusie kwam. Onder de toekomstige norm wordt dat moment toetsbaar.
Daarna volgt de keuze van de route, op inhoud. Zijn er geen baten en is het dossier sluitend, dan heeft turboliquidatie de voorkeur boven een eigen faillissementsaanvraag. Dat is precies de situatie waarvoor wet en beleid die route bedoelen. Zijn er nog baten, onverklaarde posten of vragen die onderzoek vereisen, dan zijn vereffening of faillissement de juiste weg. Een BV opheffen met schulden is mogelijk, maar niet in elke situatie via dezelfde route.
Vervolgens de onderbouwing:
- de balans en de staat van baten en lasten;
- een verklaring per post sinds de laatste jaarrekening;
- een inventarisatie van alle schuldeisers, ook de latente.
Tot slot de afwikkeling: deponering en mededeling volgens de TWTT, binnen de termijn.
Wat u nu doet
Heeft uw BV schulden en geen perspectief meer? Stel dan eerst vast of er nog baten zijn en of de cijfers sinds de laatste jaarrekening te verklaren zijn. Pas daarna valt de keuze tussen turboliquidatie, vereffening en faillissement. Die beoordeling is het vertrekpunt van de intake.
Begeleidt u als professional ondernemers met een BV in de schulden? De consultatie staat open tot en met 1 februari 2027. Voor de vraag hoe u BV-dossiers in uw trajecten verdedigbaar afrondt, kunt u kennismaken met TurboliquidatiePartner Pro.