Verhaalsfrustratie bij turboliquidatie: waarom een lege balans de bestuurder niet beschermde

Uw BV is veroordeeld tot terugbetaling van een investering, en de vennootschap kan niet betalen. De activiteiten lopen inmiddels via een andere vennootschap uit uw groep. De oude BV heeft op papier niets meer, en een turboliquidatie lijkt de logische afronding. Precies in die situatie ligt verhaalsfrustratie bij turboliquidatie dichterbij dan veel bestuurders denken.

Het Gerechtshof Den Haag veroordeelde op 29 september 2026 een bestuurder in privé tot betaling van ruim € 133.000, vermeerderd met rente en proceskosten. De rechtbank had de vordering eerder afgewezen. Het verschil tussen beide uitspraken zat niet in de wet, maar in een handvol facturen.

Jurisprudentie

Jurisprudentie in het kort

Instantie
Gerechtshof Den Haag
Datum uitspraak
29 september 2026

Rechtsvraag

De bestuurder hevelde de activiteiten van een BV over naar een gelieerde vennootschap en ontbond de BV daarna via turboliquidatie wegens het ontbreken van baten. De vraag was of hij daarmee persoonlijk aansprakelijk is jegens een schuldeiser met een vonnis.

Oordeel

Ja. Facturen lieten zien dat dezelfde trainingen aan dezelfde klant vanaf 2022 door een groepsvennootschap werden gefactureerd. Daarmee was vóór de ontbinding substantiële verdiencapaciteit onttrokken, zonder reële vergoeding. De verkoop van het octrooi en de besteding van de opbrengst bleven onverklaard. De volgende omstandigheden wezen samen op bewuste verhaalsfrustratie: geen overleg met de schuldeiser, voortzetting van de activiteiten, en een turboliquidatie kort na vonnis, beslag en een aangekondigde faillissementsaanvraag. De bestuurder kon persoonlijk een ernstig verwijt worden gemaakt en werd aansprakelijk gehouden uit onrechtmatige daad. Het beroep op het ontbreken van schade en op verjaring werd verworpen. Het hof vernietigde het vonnis van de rechtbank en veroordeelde de bestuurder tot betaling van € 133.288,54, vermeerderd met rente en kosten. De bestuurder verscheen niet in hoger beroep.

Betekenis voor de praktijk

Bij de vraag of er baten zijn, telt ook waarde buiten de balans: verdiencapaciteit, klanten, orders en intellectueel eigendom. Overheveling naar een gelieerde vennootschap is verdedigbaar als daar een reële, gedocumenteerde vergoeding tegenover staat die de schuldeisers ten goede komt. Een turboliquidatie kort na een vonnis of beslag, zonder overleg met de schuldeiser, versterkt het verwijt. Na een turboliquidatie blijft de bestuurder vijf jaar aanspreekbaar, gerekend vanaf het moment waarop de schuldeiser bekend is met de schade en met de aansprakelijke persoon.

Wat er gebeurde

In 2013 investeerde een particulier € 125.000 in een BV die trainingen en producten leverde op het gebied van chemische, biologische en nucleaire beveiliging. In ruil zou hij jaarlijks een percentage van de omzet op die producten ontvangen. In juli 2023 ontbond de rechtbank de investeringsovereenkomst. De BV moest de investering terugbetalen, vermeerderd met kosten: in totaal € 133.288,54. Twee andere investeerders kregen op dezelfde dag een vergelijkbaar vonnis. De BV betaalde niet. Er werd executoriaal beslag gelegd en een faillissementsaanvraag werd aangekondigd.

Kort daarna gebeurde het volgende:

  • Eind september 2023 wijzigde de BV haar naam.
  • Per 19 oktober 2023 hield zij op te bestaan, omdat er geen bekende baten meer zouden zijn.
  • In november volgde de uitschrijving uit het handelsregister.

De investeerder sprak vervolgens de bestuurder persoonlijk aan. De rechtbank wees die vordering in juli 2025 af. Volgens de rechtbank had de investeerder onvoldoende onderbouwd dat er bij de ontbinding nog baten waren.

Wat het hof anders zag

In hoger beroep legde de investeerder facturen over. In april 2022 had de BV aan een klant in Koeweit het eerste deel van een twaalfweekse training gefactureerd. De volgende delen van exact dezelfde training, met dezelfde omschrijving en voor dezelfde landen, werden vanaf juli 2022 aan dezelfde klant gefactureerd door een andere vennootschap. Die vennootschap viel onder dezelfde indirecte bestuurder en aandeelhouder. De facturen uit 2023 kwamen samen op € 319.375. De trainingen werden gegeven tussen september en december 2023, dus rond de ontbinding van de oude BV. LinkedIn-publicaties uit 2024 en 2025 lieten zien dat de trainingen nog steeds onder de oorspronkelijke naam werden aangeboden.

Het hof concludeerde dat er bij de ontbinding baten waren, of hadden moeten zijn, in de vorm van een substantiële verdiencapaciteit. Die verdiencapaciteit was vóór de ontbinding aan de BV onttrokken. Een reële vergoeding daarvoor was niet gesteld of gebleken.

Daar kwam het octrooi bij. De bestuurder verklaarde dat een Frans bedrijf het had overgenomen, maar kon niet laten zien wanneer, voor welk bedrag en waar de opbrengst was gebleven. Het hof vond dat hij dat wel had moeten toelichten, omdat de investering volgens hem zelf mede was gebruikt om het octrooi te verwerven. Het hof vond een verkoop buiten de groep bovendien weinig aannemelijk, nu de trainingen binnen de groep gewoon werden voortgezet.

Baten zijn meer dan wat op de balans staat

Veel bestuurders lezen de toets bij een turboliquidatie als een momentopname: wat staat er op de dag van het besluit op de balans? Dit arrest laat zien dat de rechter verder terugkijkt. Klanten, lopende opdrachten, een orderportefeuille, naamsbekendheid, een website en een octrooi staan vaak niet of nauwelijks op de balans. Toch vertegenwoordigen ze waarde.

Gaat die waarde zonder afrekening over naar een gelieerde vennootschap, dan was de BV bij de ontbinding niet leeg, maar leeggehaald. De nihilbalans beschermt de bestuurder dan niet. Zij wordt juist het bewijs van de onttrekking.

De maatstaf: een persoonlijk ernstig verwijt

Het uitgangspunt blijft dat alleen de vennootschap aansprakelijk is voor haar eigen schulden. Een bestuurder is pas persoonlijk aansprakelijk als hij heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar verplichtingen niet nakwam en geen verhaal bood. Daarbij moet hij dat gevolg hebben gekend of redelijkerwijs hebben moeten begrijpen. Er moet hem persoonlijk een ernstig verwijt te maken zijn.

Het hof vond dat verwijt in een samenstel van omstandigheden:

  • er was geen overleg met de schuldeiser;
  • dezelfde activiteiten werden voortgezet in een gelieerde vennootschap;
  • de turboliquidatie volgde kort na een veroordelend vonnis;
  • er was beslag gelegd;
  • er was een faillissementsaanvraag aangekondigd.

Samen wezen die omstandigheden er volgens het hof op dat de bestuurder de vennootschap bewust zonder verhaal had achtergelaten.

Ook het verweer dat er geen schade was, faalde. De bestuurder stelde dat de BV de vordering toch nooit had kunnen betalen, omdat er geen baten waren. Die redenering is rond: de baten ontbraken juist door de onttrekking. Het hof nam aan dat de BV zonder dat handelen had kunnen betalen. De bestuurder ontzenuwde dat vermoeden niet.

Een kanttekening bij de reikwijdte

De bestuurder verscheen niet in hoger beroep. Dat beperkt de reikwijdte van het arrest enigszins: tegenover de stukken van de investeerder stond in hoger beroep geen verweer. Toch berust de uitkomst niet alleen op verstek. Het hof legde uitdrukkelijk het verweer uit eerste aanleg naast de facturen en concludeerde dat dat verweer er niet mee strookte. De maatstaf zelf volgt de vaste lijn van de Hoge Raad. De les blijft dus staan: de feiten droegen deze uitkomst.

Drie routes voor een schuldeiser na een turboliquidatie

Een schuldeiser die meent dat er bij de ontbinding nog baten waren, heeft drie routes.

De eerste is het faillissement van de ontbonden BV. De rechter toetst dan of er summierlijk nog baten zijn. Is dat zo, dan wordt de BV geacht te zijn blijven bestaan. Hoe dat in de praktijk uitpakt, beschreven wij bij een turboliquidatie tijdens faillissementsaanvraag.

De tweede is heropening van de vereffening op grond van artikel 2:23c BW, als na de ontbinding alsnog een bate blijkt.

De derde is de route uit dit arrest: de bestuurder rechtstreeks aanspreken uit onrechtmatige daad. Die route gaat niet naar het vermogen van de BV, maar naar het privévermogen van de bestuurder.

De verjaringstermijn voor die derde route is vijf jaar en begint pas te lopen wanneer de schuldeiser bekend is met de schade en met de aansprakelijke persoon. Hier was de ontbinding van oktober 2023 het verwijt, en de dagvaarding volgde in april 2024. Een turboliquidatie sluit de BV af, maar niet de positie van de bestuurder.

De verdedigbare route bij overheveling van activiteiten

Activiteiten overhevelen binnen een groep is niet verboden. Verhaalsfrustratie bij turboliquidatie ontstaat pas als de waarde verdwijnt en de schuldeisers achterblijven. De volgorde bepaalt welke van de twee het wordt.

De eerste stap is analyse. Breng alle waarde van de oude BV in kaart, ook wat niet op de balans staat: klanten, lopende opdrachten, offertes, intellectueel eigendom, naam, website en domein.

Daarna volgt correctie. Wat overgaat naar een gelieerde vennootschap, gaat over tegen een reële, onderbouwde vergoeding. De opbrengst komt bij de oude BV terecht en wordt verdeeld met inachtneming van de wettelijke rangorde.

Vervolgens de onderbouwing. Waardering, overeenkomst, betaalbewijs en verdeling liggen schriftelijk vast. Voor elk vermogensbestanddeel dat de BV heeft verlaten, kunt u zeggen wanneer, aan wie, tegen welke prijs en waar de opbrengst is gebleven.

Pas dan volgt het ontbindingsbesluit. Is er een schuldeiser met een vonnis, dan is overleg met die schuldeiser vóór het besluit geen formaliteit. Het hof rekende het ontbreken daarvan uitdrukkelijk mee.

Kan de overgang niet tegen een reële vergoeding worden afgerekend, dan heeft een turboliquidatie niet de voorkeur. Een akkoord met de schuldeisers, of een faillissement waarin de curator de overgang beoordeelt, is dan de verdedigbare route.

Wat u nu doet

Overweegt u de ontbinding van een BV waarvan de activiteiten geheel of gedeeltelijk naar een andere vennootschap zijn overgegaan? Maak dan eerst per vermogensbestanddeel en per klantrelatie een overzicht van wat de BV de afgelopen jaren heeft verlaten en welke vergoeding daartegenover stond. Waar die kolom leeg blijft, ligt het risico. In de intake beoordelen wij die overgang voordat er een besluit ligt.

Is de turboliquidatie al afgerond en heeft een schuldeiser u aangeschreven? Dan is een reconstructie van de overgang de eerste stap. Neem contact op met de stukken over de overgang bij de hand.