Turboliquidatie tijdens faillissementsaanvraag: waarom de rechtbank de ontbonden BV alsnog failliet verklaarde
Een schuldeiser heeft het faillissement van uw BV aangevraagd. De behandeling is aangehouden en u heeft een betalingsregeling toegezegd. Dan blijkt de eerste termijn niet haalbaar, en de BV heeft alleen nog schulden. Op dat moment lijkt een turboliquidatie tijdens faillissementsaanvraag een logische uitweg. De aandeelhouder besluit tot ontbinding, er zijn geen baten, de vennootschap houdt op te bestaan en de aanvraag heeft geen onderwerp meer.
Precies die redenering lag op 16 september 2026 voor bij de Rechtbank Den Haag. De uitspraak laat zien waar zij breekt. Dat is niet bij de vraag of een BV met schulden mag worden opgeheven. Het is bij de vraag of de bestuurder kan aantonen dat er werkelijk niets meer is.
Jurisprudentie in het kort
Rechtsvraag
De BV werd een dag voor de faillissementszitting bij aandeelhoudersbesluit ontbonden, met de stelling dat er geen baten meer waren. De vraag was of de BV daarmee een faillietverklaring kon afwenden.
Oordeel
Nee. De rechtbank aanvaardde dat het ontbindingsbesluit werkte, ook zonder inschrijving in het handelsregister. Vervolgens toetste zij het oordeel van het bestuur over het ontbreken van baten, conform HR 27 januari 1995. De activa daalden van € 21.945 per eind 2025 naar nihil per 10 september 2026. De verkoop van die activa en de besteding van de opbrengst werden niet met stukken onderbouwd, en de verklaring was innerlijk tegenstrijdig. Daarmee was summierlijk aannemelijk dat er nog baten (kunnen) zijn. De vorderingen waren onbetwist, er waren meerdere schuldeisers en de BV was opgehouden te betalen. De rechtbank sprak het faillissement uit en gaf de curator opdracht de post in te zien.
Betekenis voor de praktijk
De stelling "geen baten" vereist een verklaring van elke activapost sinds de laatste balans, met onderliggende stukken. Een nihilbalans is een conclusie, geen bewijs. Een ontbinding tijdens een lopende regeling of vlak voor de zitting vergroot de kans dat de rechter de onderbouwing kritisch leest. Mislukt de turboliquidatie, dan krijgt de curator zicht op de onverklaarde activa. Daarmee ontstaat voor de bestuurder het risico van artikel 2:248 lid 2 BW.
Wat er gebeurde
Op 6 juli 2026 vroegen twee schuldeisers het faillissement van de BV aan. Hun vorderingen bedroegen ruim € 4.600 en ruim € 12.400, en de BV betwistte ze niet. De eerste zitting werd aangehouden, zodat partijen een regeling konden treffen. Op 21 augustus stemde de bestuurder in met betaling in drie termijnen. De eerste termijn moest op 14 september om 12.00 uur worden voldaan.
Die betaling bleef uit. Op 14 september had de advocaat van de schuldeisers nog telefonisch en per e-mail contact met de bestuurder over de regeling. Over een ontbinding werd niets gezegd. Diezelfde dag besloot de aandeelhouder de vennootschap met onmiddellijke ingang te ontbinden, omdat er geen bekende baten meer zouden zijn. Op de zitting van de volgende dag voerde de BV aan dat zij niet meer bestond en dat de rechtbank daarom niet aan een inhoudelijke beoordeling toekwam.
Een ontbindingsbesluit beëindigt de faillissementsaanvraag niet
De rechtbank ging mee in het eerste deel van het verweer. Dat de ontbinding nog niet in het handelsregister was ingeschreven, deed niet af aan de werking van het besluit. De rechtbank ging er dus van uit dat de vennootschap op grond van artikel 2:19 lid 4 BW was opgehouden te bestaan.
Daarmee was de zaak niet afgedaan. Sinds het arrest van de Hoge Raad van 27 januari 1995 staat vast dat de rechter het oordeel van het bestuur dat er geen baten zijn kan toetsen zodra een schuldeiser het faillissement aanvraagt. Blijkt summierlijk dat er voldoende aannemelijk nog baten zijn, dan volgt het faillissement. De BV wordt dan geacht voor de afwikkeling te zijn blijven bestaan.
Het ontbindingsbesluit verschuift de vraag dus alleen. De rechter vraagt niet meer of de BV bestaat, maar of de stelling “geen baten” klopt. Een turboliquidatie tijdens faillissementsaanvraag is daarmee geen procedureel schild. Het is een inhoudelijke claim, en die wordt op de zitting getoetst.
Van € 21.945 naar nihil, zonder tussenstap
Ter onderbouwing legde de BV twee balansen over. Per 31 december 2025 stond er € 21.945 aan activa op de balans: inventaris van € 6.810, debiteuren van € 9.832 en liquide middelen van € 5.303. Op de balans per 10 september 2026 stond aan activa niets.
De verklaring was dat alle activa in 2026 waren verkocht en dat de opbrengst volledig naar salarissen was gegaan. Stukken die dat lieten zien, ontbraken. Wanneer was er verkocht, aan wie, voor welk bedrag, en hoe was de opbrengst besteed? De rechtbank kon het niet vaststellen. Zij wees daarnaast op een tegenstrijdigheid. Volgens de schuldeisers zei de BV nog opdrachten te werven, terwijl de middelen om die opdrachten uit te voeren zouden zijn verkocht.
Twee balansen naast elkaar zijn geen onderbouwing, maar twee momentopnamen. De onderbouwing zit in wat er tussen die twee momenten gebeurde. Neem de debiteurenpost. Zijn die vorderingen geïnd, dan moet de geldstroom te volgen zijn. Zijn ze niet geïnd, dan zijn het nog steeds baten. In beide gevallen kan een balans met nihil niet op zichzelf staan.
Dit sluit aan op de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie. Die verplicht het bestuur bij een turboliquidatie een balans en een staat van baten en lasten te deponeren. Deze uitspraak laat zien dat de rechter dezelfde vraag stelt als een schuldeiser die de gedeponeerde stukken leest: waar zijn de activa gebleven?
De timing kleurde de beoordeling
Formeel gaat de toets over één vraag: zijn er nog baten? Toch beschrijft de rechtbank het verloop van de onderhandelingen uitgebreid in haar overwegingen. Dat verloop zag er zo uit:
- De bestuurder zegde een regeling toe en liet de eerste termijn passeren.
- Op dezelfde dag sprak hij met de advocaat van de schuldeisers zonder de ontbinding te noemen.
- De volgende ochtend verscheen hij met een ontbindingsbesluit op de zitting.
Die volgorde maakt een summiere onderbouwing nog kwetsbaarder. Een rechter die ziet dat een ontbinding als laatste procedurele zet wordt ingezet, leest de cijfers kritischer. Met een sluitend dossier hoeft dat geen probleem te zijn. Zonder dossier is het beslissend.
Wat het faillissement nu voor de bestuurder betekent
Met de faillietverklaring is de BV terug, voor zover dat nodig is voor de afwikkeling. Er is een curator aangesteld, en die heeft de opdracht gekregen de post van de vennootschap in te zien. De vragen die op de zitting onbeantwoord bleven, liggen nu bij iemand die ze onderzoekt met inzage in de administratie.
Voor de bestuurder verandert daarmee het risicoprofiel. Kan de verkoop van de activa en de besteding van de opbrengst niet uit de administratie worden gereconstrueerd, dan is de administratieplicht van artikel 2:10 BW geschonden. Artikel 2:248 lid 2 BW verbindt daar in faillissement een wettelijk vermoeden aan. Het bestuur heeft dan zijn taak onbehoorlijk vervuld, en dat wordt vermoed een belangrijke oorzaak van het faillissement te zijn. Dat opent de weg naar persoonlijke aansprakelijkheid voor het tekort. Zijn activa onder de waarde of aan verbonden partijen verkocht, dan kan de curator die transacties bovendien aantasten.
Het betalen van verschuldigd loon aan werknemers is op zichzelf niet onrechtmatig. Loonvorderingen zijn wettelijk bevoorrecht. Het probleem in deze zaak was dus niet de keuze om het personeel te betalen. Het probleem was dat die keuze niet aantoonbaar was.
De verdedigbare volgorde bij een BV met schulden en een lopende aanvraag
Een BV opheffen met schulden is mogelijk. Ook een lopende faillissementsaanvraag staat een turboliquidatie wettelijk niet in de weg. Wie een turboliquidatie tijdens faillissementsaanvraag overweegt, moet wel de volgorde bewaken.
De eerste stap is analyse. Leg de laatst vastgestelde balans naast de bankafschriften tot de dag van het besluit en verklaar elke activapost. Wat is verkocht, wanneer, aan wie, tegen welke prijs, en waar is de opbrengst gebleven?
Daarna volgt correctie. Zijn er nog debiteuren, voorraad of inventaris, dan worden die eerst te gelde gemaakt tegen een prijs die u kunt verantwoorden. De opbrengst wordt verdeeld met inachtneming van de wettelijke rangorde.
Vervolgens de onderbouwing. De balans, de staat van baten en lasten en de onderliggende stukken liggen klaar voordat de aandeelhouder besluit, niet erna.
Pas dan volgt het besluit. Bent u op dat moment met een schuldeiser in gesprek, informeer die schuldeiser dan over het besluit en leg de stukken voor. Openheid vóór de zitting maakt een dossier sterker. Een verrassing op de zitting maakt het zwakker.
Is het dossier niet sluitend te maken, dan heeft een turboliquidatie op dat moment niet de voorkeur. Een faillissement met een administratie die op orde is, is voor de bestuurder beter te verdedigen dan een ontbinding die alsnog in een faillissement eindigt, met onverklaarde activa als vertrekpunt voor de curator.
Wat u nu doet
Loopt er een faillissementsaanvraag tegen uw BV, of dreigt die, en overweegt u ontbinding? Neem dan geen aandeelhoudersbesluit voordat u elke activapost sinds de laatste balans met stukken kunt verklaren. In de intake beoordelen wij eerst of de stelling dat er geen baten zijn juridisch te dragen is. Daarna bepalen we in welke volgorde het dossier wordt opgebouwd, voordat er een besluit ligt.