Rechter: turboliquidatie was de juiste keuze, niet faillissement

Bestuurders die hun BV willen beëindigen, staan regelmatig voor de keuze: turboliquidatie of faillissement. Die keuze is niet vrijblijvend. Een uitspraak van het Gerecht in eerste aanleg van Curaçao (ECLI:NL:OGEAC:2026:136, 31 juli 2026) laat zien wat er gebeurt als een bestuurder voor faillissement kiest terwijl turboliquidatie de aangewezen route was. De rechter vernietigde het faillissement en oordeelde dat sprake was van misbruik van bevoegdheid.

De uitspraak is gewezen onder Curaçaos recht, maar het onderliggende principe geldt evenzeer in de Nederlandse praktijk. Turboliquidatie is bedoeld voor rechtspersonen zonder baten. Wie in die situatie toch faillissement aanvraagt, kiest de verkeerde route, met onnodige kosten en juridische complicaties als gevolg.

Wat er speelde

Een BV op Curaçao vroeg haar eigen faillissement aan. Het faillissement werd buiten zitting uitgesproken en een curator werd aangesteld. Bij haar onderzoek trof de curator een volledig lege boedel aan: geen activa, geen noemenswaardige vorderingen, geen uitzicht op verhaal.

De curator stelde verzet in tegen het faillissementsvonnis. Haar standpunt: de bestuurder wist al bij de aanvraag dat er niets te verdelen viel. Het faillissement zou uitsluitend leiden tot kosten, waaronder het salaris van de curator en publicatiekosten, zonder dat die kosten uit de boedel konden worden voldaan. Onder die omstandigheden had de BV via turboliquidatie moeten worden beëindigd.

De BV verweerde zich. Volgens haar gemachtigde was het faillissement juist aangevraagd omdat een curator onderzoek zou kunnen verrichten naar mogelijke baten en vorderingen op de bestuurder. Daarnaast wees de BV op een mogelijke vordering op de verhuurder (een waarborgsom van circa 2.000 gulden) en een mogelijke vordering op de bestuurder in verband met een auto die door de vennootschap was betaald.

Waarom de rechter het faillissement vernietigde

Het gerecht volgde de curator op alle punten.

De genoemde mogelijke baten waren niet reëel. De vordering op de verhuurder was betwist en minimaal. De vordering op de bestuurder betrof een auto die in fiduciaire eigendom aan de bank toebehoorde, en de curator had gemotiveerd uiteengezet dat verhaal op de bestuurder gezien diens beperkte inkomen niet haalbaar was. Zelfs de grootste schuldeiser, de Landsontvanger (het equivalent van de Belastingdienst), had geen aanleiding gezien om de bestuurder persoonlijk aansprakelijk te stellen.

Het argument dat het faillissement nodig was om onderzoek te laten verrichten, verwierp het gerecht eveneens. Dat een curator onderzoek kan doen, rechtvaardigt niet dat de kosten van dat onderzoek op de curator worden afgewenteld terwijl al bij de aanvraag duidelijk is dat er geen verhaal voor die kosten is. De aandeelhouder was bovendien in de gelegenheid gesteld om een boedelbijdrage van 2.500 gulden te voldoen ter dekking van de initiële faillissementskosten, maar was daartoe niet bereid gebleken.

Het gerecht oordeelde dat sprake was van misbruik van bevoegdheid. De BV wist dat het faillissement uitsluitend tot kosten zou leiden. Turboliquidatie was de aangewezen route.

Wat dit betekent voor de Nederlandse praktijk

Hoewel deze uitspraak is gewezen onder Curaçaos recht, is het onderliggende principe in de Nederlandse praktijk identiek. Ook in Nederland geldt dat turboliquidatie op grond van artikel 2:19 lid 4 BW de route is voor rechtspersonen zonder baten. En ook in Nederland komt het voor dat bestuurders faillissement aanvragen terwijl turboliquidatie de juiste keuze zou zijn.

De redenen die bestuurders daarvoor aanvoeren, zijn vaak dezelfde als in deze zaak: de wens om een curator onderzoek te laten doen, de hoop dat een curator nog vorderingen ontdekt, of het idee dat faillissement “netter” is dan turboliquidatie. Die redenen zijn begrijpelijk, maar juridisch onhoudbaar wanneer de boedel leeg is.

Een faillissement bij een lege boedel leidt tot kosten die niet gedekt worden, tot een curator die werkzaamheden moet verrichten zonder vergoeding, en tot een procedure die geen enkele schuldeiser beter af maakt. Turboliquidatie voorkomt dat.

Wanneer faillissement, wanneer turboliquidatie

De vuistregel is helder. Zijn er nog baten die verdeeld moeten worden onder schuldeisers, en is een onafhankelijk toezichthouder daarbij nodig? Dan kan faillissement de juiste route zijn. Zijn er geen baten meer, en kan de BV zonder vereffening ophouden te bestaan? Dan is turboliquidatie de aangewezen weg.

Het onderscheid zit niet in de vraag of er nog schulden zijn. Een BV met schulden kan via turboliquidatie worden beëindigd, mits er geen baten meer zijn. Het onderscheid zit in de vraag of er nog iets te verdelen valt. Is het antwoord nee, dan is turboliquidatie niet alleen toegestaan, maar volgens deze rechter ook de route die van een bestuurder mag worden verwacht.

Wie twijfelt over de juiste route, doet er verstandig aan dat vooraf te laten beoordelen. Niet omdat de keuze ingewikkeld is, maar omdat de gevolgen van de verkeerde keuze dat wel zijn.