Turboliquidatie en bestuurdersaansprakelijkheid: waar ligt de grens?

Turboliquidatie is bedoeld als een snelle en duidelijke manier om een rechtspersoon te ontbinden wanneer er geen baten meer zijn. Juist doordat de procedure overzichtelijk is, kan zij veel zorgen wegnemen voor ondernemers die willen afsluiten. Tegelijkertijd laat recente rechtspraak zien dat deze eenvoud alleen geldt wanneer strikt binnen de wettelijke kaders wordt gehandeld.

In een uitspraak van de rechtbank Gelderland uit 2023 werd een bestuurder persoonlijk aansprakelijk gehouden wegens een onzorgvuldig toegepaste turboliquidatie. Die uitspraak onderstreept één belangrijk uitgangspunt: turboliquidatie is eenvoudig, maar niet vrijblijvend.

Wanneer kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden?

De rechtbank oordeelde dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan zijn wanneer hij bij de turboliquidatie zodanig handelt dat hem een ernstig verwijt treft. Dat is geen lichte toets. Persoonlijke aansprakelijkheid ontstaat niet zomaar, maar pas wanneer sprake is van duidelijke onzorgvuldigheid richting schuldeisers.

Daarbij keek de rechtbank onder meer naar:

• de feitelijke financiële situatie van de vennootschap op het moment van ontbinding
• de vraag of daadwerkelijk geen baten meer aanwezig waren
• de wijze waarop schuldeisers zijn behandeld en geïnformeerd

Als achteraf blijkt dat de vennootschap niet batenvrij was, of dat schuldeisers bewust zijn gepasseerd, kan de bestuurder persoonlijk worden aangesproken voor de schade die daardoor ontstaat.

Waarom is dit relevant voor ondernemers?

Turboliquidatie werkt alleen bij een batenvrije BV

Turboliquidatie is uitsluitend toegestaan wanneer er op het moment van ontbinding geen baten meer zijn. Dat uitgangspunt is strikt. Zodra later blijkt dat dit niet klopt, verliest de turboliquidatie haar beschermende werking.

De bestuurder blijft verantwoordelijk voor zorgvuldigheid

Hoewel turboliquidatie geen uitgebreide vereffeningsprocedure kent, blijft de bestuurder verantwoordelijk voor een correcte en transparante afwikkeling. De eenvoud van de procedure betekent niet dat belangen van schuldeisers terzijde kunnen worden geschoven.

Achteraf wordt gekeken naar het handelen, niet naar de intentie

De rechtbank kijkt niet alleen naar wat een bestuurder heeft bedoeld, maar vooral naar wat feitelijk is gebeurd. Als schuldeisers zijn benadeeld door de gekozen route, kan dat alsnog gevolgen hebben voor de bestuurder persoonlijk.

Wat betekent dit in de praktijk?

Deze uitspraak bevestigt dat turboliquidatie een krachtig instrument is, mits juist toegepast. Wanneer vooraf duidelijk is dat de BV geen baten meer heeft en de procedure zorgvuldig wordt gevolgd, biedt turboliquidatie juist rust en duidelijkheid.

Daarom is het essentieel dat:

• eerst wordt vastgesteld of de vennootschap daadwerkelijk batenvrij is
• de slotbalans correct op nul staat
• de vereisten uit de Wet transparantie turboliquidatie worden nageleefd

Binnen die kaders blijft turboliquidatie precies wat zij hoort te zijn: een snelle, overzichtelijke en verantwoorde manier om af te sluiten.

Conclusie

De uitspraak van de rechtbank Gelderland laat zien waar de grens ligt. Niet om turboliquidatie te ontmoedigen, maar om het belang van zorgvuldige toepassing te benadrukken. Wie turboliquidatie inzet zoals bedoeld, hoeft geen persoonlijke risico’s te vrezen. Wie daarvan afwijkt, kan daar wel op worden aangesproken.

Turboliquidatie neemt zorgen weg — mits de basis klopt.